صنعت بازیافت و اوراق کشتی (قسمت پایانی)

صنعت بازیافت و اوراق کشتی (قسمت اول)
توسطdouraghi 5 ماهپیش

قسمت دوم

 

نگرانی های جوامع برای خطرات زیستی و انسانی صنعت اوراق کشتی

 

به طور کل 3 قانون مهم و بین المللی در مورد نحوه اوراق کشتی و ایمنی مربوط به انجام آنها از سال 2000 به بعد موجود است که در ذیل به طور خلاصه به آنها اشاره می نماییم.

 

  1. کنوانسیون هنگ کنگ

کنوانسیون بین المللی هنگ کنگ برای بازیافت و اوراق ایمن و بدون ضرر برای محیط زیست در سال 2009 تصویب شد. این کنوانسیون به منظور حصول اطمینان از اینکه فعالیت ها و روند های مربوط به بازیافت و اوراق کشتی ها به سلامت محیط زیست و یا نیروی کار ضرری نمی رساند تصویب گردیده است. از مهمترین مسائلی که در این کنوانسیون مطرح شده است نحوه بازیافت کشتی هایی است که حاوی مواد خطرناک و غیر ایمن همانند آسبستوس، فلزات سنگین، هیدروکربنات ها، مواد مضر برای لایه ازن و غیره می باشند –که معمولا بیشتر کشتی های ساخته شده قبل از سال 2008  و حتی بعد از آن دارای چنین موادی هستند-، زیرا آنها، هم برای محیط زیست و هم برای کارگران بسیار مضر، خطرناک و حتی کشنده هستند. لازم است تمامی کشتی هایی که برای بازیافت فرستاده می شوند لیست همه مواد خطرناک[1] که داخل کشتی بوده و است را به همراه خود داشته باشد. (لیست تمامی موادی که این کنوانسیون آنها را خطرناک می شمارد و به هیچ عنوان نباید در محوطه ساخت و تعمیر کشتی ها مورد استفاده قرار گیرند؛ در ضمیمه این کنوانسیون موجود است. همچنین کشتی ها طبق این کنوانسیون باید در تمام چرخه زندگی خود تا روز بازیافت نیز لیست مواد خطرناک خود را به همراه داشته باشند.) طبق این کنوانسیون همچنین محوطه های بازیافت کشتی باید “برنامه نحوه بازیافت کشتی” داشته باشند که برای هر کشتی با مشخصات و لیست مواد موجود در آن متفاوت است.

  1. کنوانسیون بازل

این کنوانسیون مربوط به کنترل جا به جایی ضایعات حاوی مواد خطرناک از مرزهای آبی است که در دهه 1980 تکمیل و از سال 1992 مورد تصویب و لازم الاجرا گردید. یکی از بند های جدید این کنوانسیون که مربوط به حمل ضایعات خطرناک از مرزهای آبی به خصوص در اروپا می شود،  حمل  هرگونه ضایعات خطرناک از یکی از کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) به کشوری که عضو این سازمان نیست ممنوع می نماید که البته هنوز لازم الاجرا نشده است ولی بسیاری از کشورها آن را مورد قبول خود دانسته اند. اما این کنوانسیون از آنجا برای بازیافت و اوراق کشتی ها مهم محسوب می شود که طبق یکی از بندهای آن برخی از کشتی ها که در حال فعالیت می باشند، به علت قدیمی بودن و اینکه حاوی مواد خطرناک هستند، جزء ضایعات خطرناک محسوب می شوند و اگر به طور مثال کشتی ای مشمول این قانون گردد – و جزء ضایعات حاوی مواد خطرناک شمرده شود- و در آلمان باشد، باید در همانجا بازیافت شود وگرنه نمی تواند به کشور دیگری برای فروش یا بازیافت فرستاده شود.

  1. سازمان بین المللی کار

این سازمان که قدیمی ترین بخش در سازمان ملل می باشد کنوانسیون های مختلفی در زمینه کار، ایمنی و حقوق کارگران و بچه های کار دارد. این سازمان نیز قوانین و راهنماهای بسیاری در زمینه نحوه حصول اطمینان از ایمنی و سلامت کارگران مشغول در صنعت بازیافت و اوراق کشتی ها منتشر نموده است که از جمله آنها می توانیم به راهنمای ایمنی و سلامت کارگران فعال در بازیافت و اوراق کشتی ها مربوط به کشورهای آسیایی و ترکیه که در سال 2003 در بانگوک  تصویب شد، اشاره نمود.

 

برخی از دستورالعمل های مربوط به بازیافت و اوراق ایمن کشتی ها

در حال حاضر دستورالعمل جدیدی به شرکت های سازنده کشتی ها و بعد به اپراتورهای کشتی ها پیشنهاد می شود که طراحی و ساخت[2] برای بازیافت نامیده می شود. طبق این طرح که همیشه در میان قوانین و دستورالعمل ها مطرح شده است و از مراجع مهم آن می توان به خود سازمان بین المللی دریانوردی اشاره کرد، کشتی ها باید طوری طراحی شوند که روند بازیافت آنها ایمن، ساده، و بدون ضرر برای محیط زیست و انسان باشد. این طرح سه هدف مهم دارد.

  1. کاهش یا جایگزینی مواد خطرناک: که البته بستگی به تلاش برای یافتن مواد جایگزین دارد. به طور مثال اگر در دهه 1970 جایگزینی برای آسبستوس پیدا شده بود، هزینه ها و جان های کمتری در این راه صرف می شد.
  2. لیستی به روز، کامل و صحیح از مواد خطرناکی که در ساخت کشتی از آنها استفاده شده است و یا توسط کشتی حمل شده است را همیشه به همراه داشته باشد.
  3. سهولت جداسازی و اوراق کشتی: که البته کار بسیار سختی است و هم بستگی به نحوه ساخت کشتی دارد و هم بستگی به تجهیزات نوین برای جداسازی آن.

 

مهمترین قسمتی که در اوراق و بازیافت کشتی همه شرکت ها باید به آن توجه کنند و در تمام کنوانسیون ها و قوانین چه از طرف سازمان بین المللی دریانوردی و چه از طرف سازمان بین المللی کار مورد توجه قرار گرفته نحوه شناخت، مکان یابی، جداسازی و مدیریت ضایعات مواد خطرناک موجود در کشتی است. به همین دلیل بلند بالا ترین چک لیست در انجام فرآیند بازیافت و اوراق کشتی مربوط به همین مرحله می باشد که باید با دقت فراوان و بدون هیچ گونه اغماضی مورد بررسی قرار گیرد. ابتدا با بررسی این چک لیست بلند بالا در کشتی (IHM) تمامی مواد خطرناک شناخته می شوند، سپس متخصصین برای شناخت و مکان یابی مواد خطرناک موجود در لیست مربوط به کشتی و همچنین پیدا کردن دیگر مواد خطرناک که در لیست نبوده اند به بازرسی روی کشتی می پردازند و مکان دقیق هر کدام از مواد را روی نقشه کشتی علامت می گذارند. سپس کارگران طبق دستورالعمل های اجرای ایمن کار بازیافت کشتی، مواد خطرناک را از کشتی جدا می کنند و آنها را در مکانی خاصی که بعدا طی فرآیند مخصوص امحاء می شوند، ذخیره می کنند. باید توجه داشت که این فرآیند بسیار حساس، سخت و خطرناک است، بسیاری از مواد روی کشتی از سیم ها و کابل ها گرفته تا حتی رنگ بدنه حاوی مواد بسیار خطرناک و مضر هستند که کار با آنها و آماده سازی آنها برای جداسازی و مدیریت ضایعات آنها نیاز به تخصص و دقت فراوان دارد و به آسانی ممکن نیست.

 

فولاد و صنعت اوراق و بازیافت کشتی در کشورهای در حال توسعه

 

پیوند فولاد و کشورهای در حال توسعه ای که رشد اقتصادی خوبی در سالهای گذشته داشته اند (از جمله چین و هند) جدایی ناپذیر است. آنچه مسلم است نیاز یک کشور در حال توسعه به ساخت کارخانه، تجهیزات، ماشین آلات و غیره است و آنچه در همه این ساخت و سازها نقشی اساسی و مهم ایفا می نماید، فولاد است.

اگر به طور مثال بخواهیم نگاهی به یکی از مهمترین کشورهای در حال توسعه یعنی چین بیاندازیم، به راحتی نقش حیاتی فولاد را در توسعه اقتصادی – بخش های اقتصادی و تولیدی مختلف- ، اجتماعی و همچنین صنایع دفاعی آن می بینیم و درک می نماییم. تا سال 2006 استفاده سالیانه فولاد در چین به نسبت سال 2000 سه برابر گردید که این میزان از جمع آمار استفاده کشورهای نفتا (NAFTA) و اتحادیه اروپا به روی هم نیز عبور می کند.  فولاد و آهن در چین به نام “غذای صنعت” خوانده می شوند زیرا کاربرد آنها در دنیای صنعتی مدرن بسیار زیاد است. آهن و فولاد در چین تقریبا در تمامی صنایع مثل ساخت و ساز، تولید ماشین آلات، خودرو، لوازم خانگی، کشتی سازی، صنایع سبک، انرژی و حمل و نقل و غیره استفاده می شوند و ماده جایگزینی هم ندارند. لازمه تامین این میزان از فولاد در کشور چین نیز تشکیل بخش صنعتی عظیمی است که خود مولد میلیارد ها دلار درآمد ناخالص ملی و میلیون ها شغل است. تولید صنعت فولاد در چین در سال 2010 ارزشی بالغ بر 784.84 میلیارد دلار داشت و در عین حال به طور میانگین، سالیانه 3.4563 میلیون شغل ایجاد نموده است. این آمار خود به تنهایی ارزش برتر این صنعت را در کشورهای در حال توسعه نشان می دهد.

اما نقطه پیوند صنعت فولاد و صنعت اوراق و بازیافت کشتی آنجا مشخص می شود که طبق آمار آندسته از کشورهای در حال توسعه موفقی که بیشترین میزان استفاده از فولاد را دارند فعالترین کشورها در صنعت اوراق و بازیافت کشتی و همچنین واردات ضایعات آهن و فولاد هستند. یعنی این کشورها –از جمله چین، هند، ترکیه، بنگلادش و پاکستان- علاوه بر تکیه به صنعت بازیافت کشتی برای تامین نیاز ضایعات فولاد در داخل کشور واردات ضایعات نیز انجام می دهند که البته نسبت بیشتر یا کمتر بودن هر کدام به دیگری، بسته به نسبت نرخ تمام شده واردات ضایعات به تامین آن از طریق بازیافت کشتی دارد.

اما امکان سنجی بهره برداری از صنعت اوراق و بازیافت کشتی در ایران ، سنجش مزایا و دست آوردهای آن در صنعت فولاد و تاثیر گذاری آن بر توسعه اقتصادی کشور، درآمد ناخالص ملی، صادرات فولاد و رشد و گسترش صنعت فولاد موضوعی است که نیاز به تحلیل چشم انداز اقتصادی کشور در سالهای آینده، تحلیل میزان تقاضای بازار جهانی برای فولاد و ضایعات آن و میزان توانایی کشور برای مطرح نمودن خود به عنوان قدرتی در این زمینه و در نهایت نسبت هزینه های لازم برای ایجاد امکانات و تجهیزات بندری مطابق با کنوانسیون های بین المللی و ستاده مورد انتظار آن در آینده دارد که البته لازمه اینگونه تحلیل ها استفاده از متخصصین صنعت فولاد و کشتیرانی و همچنین تحلیلگران اقتصادی با مهارت در این زمینه ها می باشد.

 

[1] Inentory of Hazardour Materials (IHM)

[2] Design for Recycling

دسته بندی ها ::
  تحلیل اقتصادی, لجستیک و زنجیره تامین
این پست به اشتراک گذاشته شد 0 بارها
 000

لغو پاسخ

لطفاً ایمیل درگاه پرداخت خود را وارد کنید .